Wat is overprikkeling?
Op een dag verwerken we voortdurend informatie: geluid, licht, geuren, aanraking, sociale situaties, verwachtingen en onze eigen gedachten. Wanneer de hoeveelheid of intensiteit van die prikkels groter wordt dan je op dat moment prettig kunt verwerken, kun je je overprikkeld voelen.
Overprikkeling kan bij iedereen anders aanvoelen. Je kunt bijvoorbeeld vermoeid, gespannen of geïrriteerd raken, moeite krijgen met nadenken of praten, je moeilijker concentreren of sterk de behoefte voelen om je terug te trekken. Wat te veel is en wanneer dat punt wordt bereikt, verschilt per persoon en per moment.
Hoe herken je overprikkeling?
Het helpt om niet alleen te kijken naar het moment waarop alles al te veel is, maar juist naar de signalen daarvoor. Misschien merk je dat geluid harder binnenkomt, je minder goed kunt schakelen, sneller kortaf reageert, hoofdpijn krijgt of spanning in je lichaam voelt.
Door jouw persoonlijke signalen eerder te leren herkennen, kun je soms al iets aanpassen voordat je hoofd helemaal vol zit.
Wat betekent ontprikkelen?
Ontprikkelen betekent niet dat je hoofd volledig leeg moet worden. Het gaat om het verminderen, vereenvoudigen of voorspelbaarder maken van prikkels en jezelf ruimte geven om te herstellen.
Voor de één betekent dat stilte of even alleen zijn. Voor een ander werkt wandelen, bewegen, muziek luisteren, douchen, onder een deken liggen of juist één rustige en vertrouwde activiteit. Ook kleuren, tekenen of schrijven kan voor sommige mensen een prettig rustmoment zijn.
Hoe kun je ontprikkelen?
Er bestaat geen universele manier die voor iedereen werkt. Je kunt beginnen door jezelf een paar eenvoudige vragen te stellen:
- Welke prikkels kosten mij op dit moment de meeste energie?
- Wat kan ik tijdelijk zachter, stiller of eenvoudiger maken?
- Heb ik behoefte aan minder input of juist aan één vertrouwde activiteit?
- Welke signalen merk ik meestal voordat het echt te veel wordt?
- Wat helpt mij normaal gesproken om na een druk moment te herstellen?
Overprikkeling en autisme
Overprikkeling is niet hetzelfde als autisme en komt niet alleen voor bij autistische mensen. Sensorische prikkelverwerking kan bij autistische mensen wel anders verlopen. Sommige prikkels kunnen bijvoorbeeld sterker of vermoeiender binnenkomen, terwijl andere juist minder sterk worden opgemerkt.
BEEWONDR is ontstaan vanuit mijn eigen ervaring met autisme. Die ervaring vormt een belangrijk onderdeel van het verhaal achter het merk, maar de eerste producten zijn bedoeld voor een bredere groep mensen die behoefte heeft aan rust, ontprikkeling en meer inzicht in zichzelf.
Creatief ontprikkelen
Soms is niets doen precies wat je nodig hebt. Op andere momenten kan een rustige bezigheid juist helpen om je aandacht bij één ding te houden. Vanuit die gedachte combineert Bee at Peace, het eerste boek van BEEWONDR, creatieve kleurmomenten met schrijven, reflectie en praktische inzichten rond prikkels, energie, grenzen en rust.
Het boek is geen behandeling en vervangt geen professionele hulp. Het is bedoeld als een creatief rust- en reflectiemoment dat je op je eigen manier kunt gebruiken.
